Янгын сүндерү системаларында янгыннан саклаучы күбәләк клапаннары бик киң таралган.
Алар, нигездә, су агымын контрольдә тоту өчен кулланыла. Алар тиз ачыла һәм ябыла. Алар компакт һәм урнаштыру җиңел.
Капка клапаннары яки шарсыман клапаннар белән чагыштырганда, күбәләк клапаннары күпкә азрак эш көче таләп итә. Бу аларны зур диаметрлы торбаүткәргечләр өчен аеруча кулай итә.
Аларны еш кына эчке янгын гидрантлары системаларының, автоматик сиптергеч системаларының, янгын насосы чыгу урыннарының, зоналаштырылган су белән тәэмин итү системаларының һәм тышкы янгын магистральләренең төп торбаларында очратырга мөмкин.
Алар янгын сүндерү системаларында һәркайда бар. Шуңа күрә алар еш кына гадәти хәл кебек кабул ителә.
1. Күбәләк клапаннарын "янгынга каршы саклау дәрәҗәсе" нәрсәдән гыйбарәт?
1.1 Янгыннан саклаучы күбәләк клапаны билгеләмәсе.
Янгыннан саклаучы күбәләк клапаннары гадәттә янгын сигналы күбәләк клапаннары яки махсус янгын клапаннары дип атала.
Янгыннан саклаучы күбәләк клапаны аның тышкы кыяфәте яки исеме белән билгеләнми.
Ул янгын сүндерү системаларында куллану өчен яраклы күбәләк клапанына карый. Ул, нигездә, гидрантларда яки сиптергеч торбаларда су агымын контрольдә тоту өчен кулланыла.
Гадәти күбәләк клапаныннан төп аерма менә нәрсәдә:
Ул ут белән идарә итү үзәгенә реаль вакыт режимында ачылу яки ябылу сигналларын җибәрә ала.
Моннан тыш, янгыннан саклаучы күбәләк клапаны экстремаль янгын системасы шартларында ышанычлы эшләргә тиеш, шул исәптән:
*Озак вакытлы статик басым
*Янгын насосы эшли башлагач, басым кинәт күтәрелә
*Клапан эшләгәндә яки системаны алыштырганда су чүкеч
* Гадәттән тыш хәлләрдә ышанычлы эш
1.2 Ни өчен янгын сүндерү системаларында күбәләк клапаннары кулланыла?
Тиз җавап бирү өчен 90 градуслы эшләү
Диск каршылыгы түбән һәм басым югалтуы контрольдә тотыла
Зур күләмнәр өчен капка клапаннарына караганда экономиялерәк
2. Янгыннан саклаучы күбәләк клапаннарының гадәти төрләре һәм материаллары
Янгыннан саклау өчен кулланыла торган күбәләк клапаннарының күбесе уемлы яки фланецлы типта була.
Алар позиция сигналлары белән җиһазландырылган. Ачу һәм ябылу торышын янгын сүндерү бүлегенә җибәрергә мөмкин.
2.1 Тоташу төрләре
2.1.1 Уяулы күбәләк клапаны
Торба очларында чокырлар киселә һәм муфталар белән тоташтырыла.
Урнаштыру тиз һәм эретеп ябыштыру кирәк түгел.
Чокыр тибындагы күбәләк клапаныяңа биналар һәм территорияне реконструкцияләү өчен яраклы.
Янгын сүндерү системаларының 80% тан артыгы бу төрне куллана.
2.1.2 Вафли күбәләк клапаны
...пластина тибындагы клапанкорпусның фланецлары юк һәм ул турыдан-туры ике торбаның фланецлары арасына кысылган.
Ул иң кечкенә һәм иң җиңел, ләкин урнаштыру вакытында төгәл тигезләүне таләп итә.
2.1.3 Фланцлы күбәләк клапаны
Ике очының да фланецлары бар һәм болтлар белән беркетелгән.
Герметик ышанычлы һәм хезмәт күрсәтү уңайлы.
Бу төр еш кына югарырак басымлы яки зуррак торбаүткәргечләр өчен кулланыла.
2.2 Тыгызлау төрләре
2.2.1 Йомшак утырмалы күбәләк клапаны
Резина герметик кулланыла. Тыгыз ябылу сыйфаты.
Гадәти температурадагы чиста су өчен яраклы.
2.2.2 Металл утыргычлы күбәләк клапаны
Металлдан металлгагерметизацияләү. Югарырак басым өчен яхшырак.
Пычраклар булырга мөмкин булган су өчен яраклы.
Материаллар өчен, клапан корпусы гадәттә коррозиядән саклау өчен эпоксидлы каплаулы сыгылмалы тимердән тора.
Диск никель белән капланган сыгылмалы тимердән яки дат басмас корычтан эшләнгән.
Сабагы дат басмас корычтан эшләнгән.
Янгын суы еш кына озак вакыт статик хәлдә кала. Коррозия куркынычы югары.
Бу материаллар озак хезмәт итү өчен сайланган.
3. Янгыннан саклау системаларында төп басым күрсәткечләре
3.1 Басым астында теоретик сиптерү биеклеге
Күпчелек янгын проектларында PN16 басым рейтингы буенча билгеләнә.
Кытайның GB 50974 стандарты буенча – Янгын сүндерү өчен су белән тәэмин итү һәм гидрант системаларын проектлау кодексы буенча, эчке янгын системаларының эш басымы гадәттә 1,0 МПа һәм 1,6 МПа арасында була.
Биек биналар яки зур мәйданнар өчен басым югарырак булырга мөмкин.
Шулай да, PN16 инде күпчелек гадәти биналарны үз эченә ала.
Күп кеше мондый басым астында суның ничек югары сибелүе турында сорый.
Мисал өчен, янгын сүндерү шлангысының форсункасын алсак, PN16 басымы астында су теоретик яктан вертикаль рәвештә якынча 163 метрга җитә ала.
Бу кыйммәт түбәндәге формула ярдәмендә исәпләнә:
h = P / (ρ × g)
Кайда:
P = 1.6 × 10⁶ Па
ρ (су тыгызлыгы) ≈ 1000 кг/м³
g ≈ 9.81 м/с²
Исәпләнгән нәтиҗә:
сәг ≈ 163 м
Чынбарлык шартларында, форсунка каршылыгы, һава ышкылуы һәм торба югалтулары биеклекне киметә.
Чын сиптерү биеклеге гадәттә 140–150 метр тәшкил итә.
Бу күпчелек биналар, мәсәлән, күп катлы йортлар һәм сәүдә үзәкләре өчен җитәрлек.
3.2 Инженерлык практикасында чын сиптерү биеклеге
Янгын сүндерү системаларында басым теоретик яктан билгеләнми.
Бу бина биеклегенә турыдан-туры бәйле.
Насосны эшләтеп җибәрү һәм туктату аркасында торба югалтуларын, куркынычсызлык чикләрен һәм басым тирбәнешләрен исәпкә алганнан соң, түбәндәге кыйммәтләр гадәттә кабул ителә:
| Хәл | Чын биеклек |
| Теоретик чик | 163 м |
| Идеаль инженерлык хәле | 110–130 м |
| Урынның нормаль торышы | 80–100 м |
| Спирткыч / сиптергеч насадка | 50–80 м |
Шуңа күрә PN16 иң куркынычсыз һәм иң экономияле сайлауга әйләнә.
3.3 Янгын проектларында гомуми басым дәрәҗәләре
Өй эчендәге янгын сүндерү гидрантлары системалары → PN16
Автоматик сиптергеч системалары → PN16
Тышкы янгын сүндерү линияләре → PN16 яки аннан да югарырак
Янгын насосы чыгару линияләре → кайбер проектларда PN20 / PN25
Әгәр басым күрсәткече PN16 дан түбәнрәк булса,
гадәттән тыш хәлләр вакытында системада җитәрлек куркынычсызлык запасы булмаска мөмкин.
Бастырып чыгару вакыты: 2026 елның 23 гыйнвары


